MADIRAN

Een der lieflijkste dorpjes van Frankrijk heet Madiran. Met een krom kerkje uit de elfde eeuw, een priorij die werd omgebouwd tot Maison du Vin, een dorpscafeetje waar een glas wijn slechts 80 cent kost, een lommerrijke boulodrôme met platanen, huisjes met geraniums voor het raam, een gemeentelijke wijngaard- met-gedenksteen die speciaal is aangeplant om de oudejaarsnacht van het jaar 2000 te vieren, hier is het leven goed.

Het moet een prima microklimaatje zijn, zo'40 kilometer ten noorden van de Pyreneeën. Dat blijkt ook wel gezien het opmerkelijke aantal palmbomen dat in de tuinen groeit. Maar ook en vooral is het te merken aan de wijn die men hier maakt en die tot de stevigste en mannelijkste ter wereld behoort: de rode Madiran. Om het verhaal maar meteen ingewikkeld te maken: hier wordt tevens een der meest vrouwelijke wijnen ter wereld gemaakt. De witte Madiran heet namelijk geen Madiran maar Pacherenc du Vic Bihl.

Zeldzaam
Rond het dorpje Madiran zijn maar liefst 28 gemeentes in 3 départementen die de twee wijnen mogen maken, desondanks is de hoeveelheid wijn klein. Voor de rode Madiran is slechts 1200 hectares verbouwd, de witte Pacherenc du Vic Bihl is nog veel zeldzamer met een oppervlak van niet meer dan 60 hectares. Het AOC-bebied bestaat uit kleine maar steile heuvels en heuveltjes, het is wat dat betreft een beetje vergelijkbaar met Nederlands Zuid-Limburg of het Belgische Hageland. Voor het overgrote deel is het gebied begroeid met eiken, maïs en zelfs tabak. Wijngaarden vind je uitsluitend op de zuidelijke en zuidoostelijke hellingen, op plaatsen waar de kans op nachtvorst het kleinst is. De bodem bestaat uit een kalklaag van 2 tot 3 meter dik, met daarop een deklaagje van kiezelhoudende klei. Bepalend voor het wijnkarakter is dat de bodem geconcentreerde magnesium/ijzer-vlekken bevat, welk fenomeen hier "grepp" wordt genoemd.
De streek van Vic-Bihl wordt gekenmerkt door zachte winters, zomers zoals in Saint-Tropez en zéér zonrijke herfsten. De nabijheid van de Pyreneeën zorgt voor 900 tot 1000 milimeter neerslag per jaar, doch dat is hier geen probleem. De neerslag volgt namelijk grotendeels de behoeftes van de plant en bovendien is de grond goed afwaterend. Dat hier wijn wordt verbouwd, dateert al van de Romeinse tijd. Madiran was in de late middeleeuwen al dermate beroemd dat er relatief veel export naar Engeland was, dit ondanks de barslechte vervoersmogelijkheden over land. Pelgrims die, op weg naar Santiago de Compostella, met de wijnen van Madiran kennismaakten, zorgden voor een verdere bekendmaking. Helaas, diverse oorlogen en politieke kwesties maakten dat de wijnbouw rond Madiran in het slop raakte. In 1818 bestond de hele gaard nog slechts uit 368 hectares. Toen daar ook nog eens de verwoestingen van de druifluis bijkwamen, was het met de wijnbouw quasi afgelopen. Dat het allemaal tòch nog goedkwam is te danken aan het syndikaat dat diverse wijnboeren in 1906 oprichtten. Ze gingen de beste terreinen herbeplanten en in 1910 werden de terroirgrenzen vastgesteld. Op 10 juli 1948 werden hun inspanningen met twee AOC'beloond. Madiran was het eerste dorp in Frankrijk dat zichzelf aan een steng controlesysteem onderwierp.

AOC Madiran
Zoals gezegd behoort de rode Madiran tot de krachtigste en mannelijkste ter wereld. Oorzaak is het druivenras Tannat dat hier de dienst uitmaakt, 'werelds tanninerijkste druif. Buiten Madiran komen we deze druif hoegenaamd alleen in Uruguay tegen. Ondanks het feit dat het verboden is om steeltjes en pitten ook maar één minuut te laten meegisten, is de AOC Madiran een harde brok tannine. Rijping op nieuw eiken geeft de wijn wat meer ronding, toch is het aanbevelenswaard om een Madiran jà renlang in de kelder te laten. Na twintig of dertig jaar rijpen zal hij zich nog steeds dwars gedragen alsof hij gisteren werd gemaakt, alleen de scherpe kantjes zijn er dan af. Het wil automatisch zeggen dat een glas Madiran volkomen ongeschikt is voor wie graag Cola Light een Sneeuwwitje of halfvolle melk drinkt, uitsluitend stoere mannen -het type met baard in de keel dat thuis een zwaar kaliber jachtgeweer aan de muur heeft hangen- zullen deze bijna zwarte wijn op prijs stellen. Dankzij de emancipatie zijn er tegenwoordig ook vrouwen met lage stem, zij mogen voorzichtig meeproeven.
AOC Madiran moet tenminste voor 40% uit Tannat bestaan, ten hoogste voor 60%. De overige gebruikte cépages zijn Cabernet-Sauvignon, Cabernet-Franc en de Fer Servadou die plaatselijk ook wel Pinenc wordt genoemd. Dat zijn ook al geen boyscouts, dus maken ze de wijn niet zoet gevooisd. De meeste Madirans bevatten minstens 50% Tannat, er zijn zelfs wijnboeren die voor hun plezier de wet overtreden en tot 100% gaan. In dit geval houden wij van wetsovertreders...
Waarbij wordt Madiran gedronken? Het is in elk geval geen terrasjeswijn. In het late najaar en in de winter, wanneer de storm om het huis loeit, bladeren en dikke sneeuwvlokken vallen en en binnen het haardvuur knettert, dà n is het tijd. Bij een geprononceerde wildschotel is hij een méér dan uitstekende begeleider. Maar ook is hij genietbaar in een luie stoel met een forse Havana als compagnon. Dat zegt althans onze hoofdredakteur en die heeft in de loop der tijd al een en ander geproefd.

AOC Pacherenc du Vic Bihl
Merkwaardig dat men in Madiran de rode wijn "Madiran" noemt en men voor de witte wijn zo'gecompliceerde naam heeft bedacht als "Pacherenc du Vic Bihl". Ondanks deze onuitsprekelijkheid waar je je gebit op breekt, is de witte wijn alleszins de moeite waard. Later komen we hier op terug.
«

18-5-2007 @ 10:56