KOFFIE, BRAZILIË

Dit jaar viert het Italiaanse illy de tiende verjaardag van "Premio do Brasil", een unieke samenwerking tussen de Italiaanse koffiebrander en de Braziliaanse koffieboeren. Zie hier het scenario dat filmschrijvers niet hadden durven bedenken.

1990
Als het over kwantiteit gaat, is Brazilië ongetwijfeld de grootste koffieproducent ter wereld. Braziliaanse koffieboeren richten zich anno 1990 nog resoluut op een hoge produktie en bekommeren zich minder om de kwaliteit van hun oogsten. Stilaan zijn er andere koffielanden in opkomst, dit onder invloed van de kwaliteitsbehoefte die bij de consument leeft. Koffiebranders richten zich steeds minder op Brazilië en zoeken hun grondstoffen meer en meer elders. Een voorbeeld hiervan is Colombia. Hoewel koffie in Brazilië een zeer populaire drank is, heeft men er nauwelijks kennis over de oorsprong en de kwaliteit. Met andere woorden: de Braziliaanse koffiesector begint in een patstelling te geraken.

1991
Om de zoektochten naar de crème de la crème van de Braziliaanse koffieoogsten te vergemakkelijken, introduceert illycaffè een wedstrijd onder de naam "Premio do Brasil". Het is een wedstrijd die bedoeld is om telers te belonen voor koffiebonen van hoge kwaliteit. Na de eerste wedstrijd blijkt duidelijk dat de streek Cerrado, koffie van uitstekende kwaliteit kan voortbrengen. Tot dan gold de streek Parana als dè thuisbasis van de koffieteelt. Het bleek dat een aantal koffieboeren, nadat vorst de oogst had verwoest, hun geboortegrond in Parana hadden verlaten om zich in Cerrado te gaan vestigen. Bij de eerste wedstrijd komen de tien winnende boeren allen uit deze streek.

Cerrado is een regio in het noordwesten van de staat Minas Gerais. Na vaststelling dat in deze regio een uitstekende koffiekwaliteit wordt geoogst, wees wetenschappelijk onderzoek uit dat Cerrado voor de koffieteelt als een der beste regio's ter wereld mag worden beschouwd. Overvloedige regen tijdens het groeiseizoen, droog tijdens de oogstperiode en gelegen op een ideale hoogte. Anno 1991 weet het voordien nog onbekende begrip Cerrado Coffee uit te groeien tot een internationaal (h)erkend kwaliteitslabel.

1991 - 1994
Vanaf nu is er een duidelijke evolutie naar kwaliteit merkbaar. Met het voorbeeld van Cerrado in gedachten, kiezen meer en meer Braziliaanse koffieboeren resoluut voor kwaliteit. Belangrijk bij deze ontwikkeling is dat specialisten van illycaffè de plantages bezoeken en de boeren bij elke fase van het produktieproces met raad en daad bijstaan. De koffietelers en hun medewerkers krijgen feedback en dat wakkert hun enthousiasme verder aan.
Deze nauwe en persoonlijke samenwerking tussen de koffietelers en illycaffè vertaalt zich in een steeds positievere ontwikkeling: de boeren leveren inspanningen om het beste uit hun plantages te halen. Daartegenover garandeert illycaffè de afname van de kwaliteitsoogst en dit tegen een belangrijke meerprijs.

Olievlekwerking
Wanneer algemeen bekend wordt welke ontwikkelingen er in Cerrado aan de gang zijn, tonen ook koffietelers uit andere Braziliaanse regio's interesse om de kwaliteit van hun oogst te verbeteren. Er groeit een algemeen kwaliteitsbewustzijn en het geloof dat Brazilië zijn leidersrol op wereldvlak zal kunnen heroveren. De wedstrijd Premio do Brasil is de katalisator die dit alles in gang zet. In deze context wordt door het Braziliaanse Ministerie van Landbouw een campagne gelanceerd onder de titel "Total Quality". De kwaliteitsaanpak van illycaffè -en van Dr. Ernesto Illy in het bijzonder- heeft de Braziliaanse koffiemiddens grondig wakkergeschud. De allereerste winnaars van de Premio do Brasil worden om de haverklap gevraagd om de "geheimen" van hun hoge koffiekwaliteit uit de doeken te doen. Een hoog aangeschreven Braziliaans economisch journaliste schrijft: "Het is pas sinds de komst van Dr. Ernesto Illy dat de Braziliaanse koffieboeren zich bewust zijn van het belang van kwaliteit".
De eigen aanpak en het streven naar een hoger kwaliteitsniveau maken dat illycaffè door het Braziliaanse regerings- en koffiemilieu als een volwaardige en krachtige partner worden beschouwd. Ook wetenschappelijke kringen beginnen interesse te tonen voor wat onder invloed van de Italiaanse koffiebrander wordt gerealiseerd. Aan de grootste universiteit van Zuid-Amerika, de University of Sao Paulo (USP), wordt een aktief uitwisselingsprogramma rond de produktie van koffie opgezet. Medewerkers van illycaffè leveren aktief veldwerk, geven lezingen en brengen de koffieboeren technische kennis bij.

Anno 1994 is ook de Braziliaanse consument in beweging gekomen. Het eindprodukt, illy espressokoffie, vindt nu ook een afzetmarkt in Brazilië. Dat is meteen de start van een nieuwe koffiecultuur. In het begin wordt illy alleen in de klasserestaurants geschonken, na verloop van tijd drinken de Brazilianen hun illy espresso ook op kantoor en thuis. De spreekwoordelijke kwaliteit van de espresso plus de kunstige koffiekopjes van de illy collection zorgen ervoor dat illy in Brazilië uitgroeit tot een succesverhaal. Vijf jaar na de eerste wedstrijd is een situatie ontstaan die geen filmschrijver ooit had durven bedenken. Maar we zijn nog niet aan het einde van ons verhaal.

1995 - 1998
Het aantal inschrijvingen voor deelname aan de Premio do Brasil groeit gestaag. Ook de kwaliteit van de ingezonden monsters koffiebonen groeit elk jaar, dit dankzij de technische verbeteringen die op de plantages worden doorgevoerd. Was er in 1990 bijvoorbeeld nog nauwelijks van irrigatie sprake, vijf jaar later beschikt maar liefst 90% van de plantages in de regio Cerrado over een irrigatiesysteem!

Het grote succes van Premio do Brasil is ongetwijfeld mede te danken aan de onpartijdigheid waarmee illycaffè van het begin af aan te werk gaat. De stalen die de deelnemende koffieboeren inzenden, krijgen een nummer en blijven anoniem tot na de eindbeslissing van de jury. Medewerkers van illycaffè waken ervoor dat de gehele wedstrijdprocedure correct en zonder beïnvloeding van buitenaf gebeurt. Premio do Brasil geldt als inspiratiebron voor diverse andere wedstrijden. Soms zijn die wedstrijden een rechtstreeks gevolg van de Premio do Brasil, steeds meer koffiecoöperaties belonen hun leden die bij de grote wedstrijd een plaats bij de laatste 50 wisten te bemachtigen.
De invloed van Premio do Brasil is in het koffieland Brazilië zeer groot. Zelfs de lokale overheden worden wakkergeschud wanneer ze de eindresultaten van de wedstrijd zien. De staat Sao Paulo, die zichzelf graag als "lokomotief" van Brazilië beschouwt, ziet bij de zevende editie van de Premio do Brasil alweer de regio Cerrado met de prijzen gaat lopen. Vandaar dat de (toenmalige) Secretaris voor Landbouw van de staat Sao Paulo -Fransisco Graziano- een ondersteunende campagne start, met onder andere technische en materiële ondersteuning voor de koffietelers in zijn staat. Het resultaat blijft niet uit: in 1999 zijn de eerste vier plaatsen van de Premio do Brasil voor koffieboeren uit de staat Sao Paulo. In Sao Paulo klinkt gejuich, andere staten voeren hun eigen campagnes uit om het voorbeeld te volgen.

1999 - 2000
illycaffè publiceert in 1999 een handboek, dat een bestseller wordt. In het boek staat nauwkeurig omschreven hoe een koffie van hoge kwaliteit kan worden geteeld, vanaf het groei- tot en met het produktieproces. De kwaliteitsbeweging, door Dr. Ernesto Illy en zijn medewerkers in gang gezet, is al lang niet meer te stoppen. Dr. Ernesto Illy wordt in Brazilië beschouwd als de Italiaan die de nationale koffiesector nieuw leven inblies. Zijn visie inzake de kwaliteitsverhoging van de koffieteelt is realiteit geworden. De wedstrijd Premio do Brasil blijft inmiddels nieuwe evoluties aan het licht brengen. De wedstrijdregelementen worden zodanig gewijzigd dat ook gepelde en ontpulpte koffiebonen voor deelname in aanmerking komen. Deze wijziging heeft tot resultaat dat drie koffieboeren uit het zuiden van de staat Sao Paulo, waar men dit produktieproces traditioneel hanteert, zich tot de winnaars mogen rekenen. De staat Parana, waar de plantages destijds door vorst werden verwoest, is goed voor een zesde plaats.

Laboratorium
Niet enkel de Premio do Brasil, ook de aanwezigheid van een eigen laboratorium in Sao Paulo speelt voortaan een belangrijke rol bij het realiseren van het kwaliteitsplan. Opgeleid in het Italiaanse hoofdkwartier in Trieste, analyseren specialisten de proefmonsters van de partijen koffiebonen die aan illycaffè worden aangeboden. Recent legde een koffie-exporterend bedrijf 15 stalen voor kwaliteitsanalyse voor aan het laboratorium. De kwaliteit van alle 15 stalen bleek onvoldoende om voor afname door illycaffè in aanmerking te komen. Op basis van dit resultaat besloot de exporteur om zijn personeel te laten bijscholen.

illy University of Coffee
In de eerste helft van 2000 huldigde illycaffè, in samenwerking met de University of Sao Paulo, de illy University of Coffee in. Bedoeling van dit projekt is dat boeren van alle Braziliaanse koffieregio's hier kennis over produktie en marketing kunnen verwerven die ze naar hun eigen regio kunnen overbrengen. Dat kwaliteit loont, hebben de boeren inmiddels wel begrepen. Koffietelers die sinds het prille begin partner van illy zijn, behalen vandaag aanzienlijk hogere rendementen dan in 1990.

illy Coffee Club
De illy Coffee Club is een partnership tussen illycaffè en de koffieboeren die het bedrijf van kwaliteitskoffie voorzien. De samenwerking is gebaseerd op loyauteit. illycaffè betaalt aan de leden voor de afname van kwaliteitskoffie een meerprijs van ongeveer 30%. Bovendien zijn de telers verzekerd van afname van hun kwaliteitsoogsten door illycaffè. In 1990 nog werd onder Braziliaanse boeren gesproken in termen van "hoeveel balen koffie" ze produceerden. Tien jaar later gaat het gesprek over "welk type koffie".

In het eerste jaar dat de Premio do Brasil plaatsvond, waren er 263 inzendingen. In 1999 was dat aantal gestegen tot 719. Vorig jaar, in 2000, hadden vele boeren af te rekenen met zwaar beschadigde oogsten, waardoor het aantal inzendingen op 619 lag.

De Braziliaanse export van arabica-koffie, de basis van espresso, steeg van 16 miljoen balen in 1991 tot 19 miljoen balen in 1999 en dan nog niet te spreken over de hogere kwaliteit. De Braziliaanse consumptie van espresso groeide in die tijd met 2600%...

Ernesto Illy, zoon van de oprichter van illycaffè, werd in 1925 in Trieste geboren. Hij doorliep de middelbare school in Trieste en behaalde in 1947 zijn doctoraat in de chemie aan de universiteit van Bologna. In 1956 werd hij mede-eigenaar van het bedrijf, waarvan zijn vrouw tegenwoordig vice-president is. Hij is sinds 1963 ononderbroken president van de firma geweest.
Dr. Ernesto Illy is binnen de internationale koffiewereld een bekend persoon, niet alleen om zijn expertise maar ook vanwege het grote aantal bestuursfunkties dat hij bekleedt. Onder andere is hij:

President en oprichter van ASIC (Association Scientifique International du Café). Deze in Parijs gevestigde organisatie bestudeert de biologische, chemische en fysische aspekten van koffie. Hij was verkozen voorzitter van 1979 tot 1981 en is tegenwoordig senior vice-president.

President P.E.C. (Physiological Effects of Coffee) 1981. Deze organisatie houdt zich bezig met de fysiologische effekten van koffie op het menselijk lichaam.

President I.S.I.C. (Institute for Scientific Information of Coffee) 1991-1992. Dit instituut houdt zich onder andere bezig met de relatie tussen koffie en gezondheid.

Op 2 juni 1994 werd hij door de Italiaanse president Scalfaro benoemd tot Cavaliere del Lavoro.

Sinds september 1996 is hij voorzitter van Centromarca, bij ons vergelijkbaar met het Benelux Merkenbureau.

In april 1997 werd hij geridderd door de Speciality Coffee Association of America.

7-4-2008 @ 12:31