Winter 2001/2002

Astérix tegen de nieuwe Romeinen
Het scenario van de kleine Galliër die de Romeinen (=overheid) belachelijk maakte, kennen we al van onze kindertijd. Vandaag is het verhaal weer helemaal actueel. In de Franse binnenlanden is een nieuwe Astérix opgestaan: José Bové. Zijn Romeinen zijn de arrogante Amerikanen die door de World Trade Organisation (WTO) worden gesteund. Geen scoop maar een onderwerp waar iedere Fransman zich intens bij betrokken voelt. José Bové heeft niet alleen het postuur en de dikke snor van onze bekende stripheld, hij is ook even onverzettelijk als het om het begrip "mondialisering" gaat. Sommigen zullen of mogen deze man met een glimlach bezien, voor mij heeft hij een debat geopend dat de gastronomische wereld diep in de ziel raakt. De dappere strijd van de gewone boer Bové gaat over de rechten van volken, het overleven van mensen, cultuur en terroir. Hij vecht tegen een voedingsmiddelenindustrie die alleen aan productie en opbrengsten denkt. José Bové is de woordvoerder, of liever de stem van de "Confédération Paysanne", een beweging die vooral kleine Franse boeren groepeert. Ze vechten voor hun rechten en voor hun eigen identiteit.
Bové kwam voor het eerst in het nieuws toen hij tot 19 dagen gevangenis werd veroordeeld, dit omdat hij een filiaal van McDonald in Millau met eigen handen had afgebroken, van dakpan tot fundament. Het was zijn protest tegen een Amerikaanse boycot op Franse kazen nadat Europa het Amerikaanse hormonenvlees had geweigerd. Hij vond dat niet eerlijk, balde zijn vuisten en maakte een hamburgertent met de grond gelijk. José Bové is een kleine boer. Gevestigd in Larzac, melkte hij altijd rustig zijn schapen en luisterde hij naar het gekwetter van de vogeltjes. Totdat onze held vond dat de maat van de wereld vol was. Hij ging naar de Verenigde Staten om er 200 kilo Roquefort op straat uit delen. Vervolgens werd de Galliër drastischer. Hij vernietigde een silo met genetisch gemanipuleerde maïs en hij rooide met blote handen een veld koolzaad, ook weer genetisch gemanipuleerd. De Franse justitie had de conclusies al snel klaar: vandalisme. Veel Fransen dachten er echter anders over, omdat ze door Bové aan het denken waren gezet. Wat moet een boer anders doen tegen een wereldeconomie die vooral overdreven verlegen doet tegen de grootste wereldmacht? Volgens Bové mag een boer niet gedwongen worden tot de status van banale grondstoffenleverancier, in loondienst van de industrie. Dat klopt volgens hem niet. Hij ziet met eigen ogen dat de overproductie alleen al in Frankrijk 40% van de boeren werkloos heeft gemaakt. In de hele wereld heeft hij veel vrienden, ook al in Amerika waar meer en meer boeren tegen Big Brother gaan vechten. De mondialisering, in de handen van de WTO, biedt vooral grote firma'dermate grote voordelen dat daardoor zelfs sommige volkeren in gevaar komen. José Bové is geen Franse chauvinist, hij neemt het bijvoorbeeld ook op voor Azië met zijn 140.000 soorten rijst. In duizenden jaren tijd ontwikkelden de voorvaderen al die soorten, als voeding en bestaansmiddel voor het volk. De multinationals, met hun genetisch gemanipuleerde standaardzaden, brachten dat rijke assortiment terug tot 4 soorten, genoeg voor 60% van de totale productie. Bové ziet de verloedering om zich heen gebeuren. Zaden, de basis van de landbouw, zijn een zeer riante markt voor de grote firma'geworden. Bové: "Ze brengen hun gemanipuleerde bastaardzaden op de markt, beschermd door een wettig octrooi. Boeren hebben niet eens recht meer om een gedeelte van hun oogst te bewaren voor het volgende jaar".
Door de enorme protesten, onder aanvoering van onze kleine Galliër, kon Monsanto een zaad genoemd 'rminator'iet op de markt brengen. Het doel was, die zaden steriel te maken door genetische manipulatie. Op deze manier zouden de boeren verplicht zijn geweest om een nieuwe lot te kopen voor het volgende jaar. Maar het gevaar is volgens Bové nog veel groter. Want wat weten we over de GMO' Via genetische manipulatie kan van het product zelfs een insectendoder worden gemaakt. Insecten zullen zich op termijn aanpassen aan het plantaardige vergif en daardoor muteren. Door de wind en de bijen kunnen genetische veranderingen naar andere planten worden overgebracht, met onoverzienbare consequenties voor het ecosysteem.
De wil van José Bové is duidelijk. Hij ziet de nonsens van de agroindustrie. In een plant worden genen ingebracht om het produkt op smaak te brengen, terwijl eerst duizend soorten zijn vernietigd. Kan men aan volkeren zaden opdringen waar een octrooi op rust, dit in plaats van gebruik te maken van wat moeder natuur ons gratis biedt? De kleine Galliër was liever bij zijn schapen gebleven. Hij is echter opgestaan om zijn terroir en cultuur te beschermen tegen een winst- en machtspolitiek die geen rekening met menselijke factoren wil houden. Bové is gewoon een mens. Hij geilt niet op de media, hij wil gewoon gehoord worden. Boeren zoals José vormen de basis van ons eigen culinaire vakgebied. Vandaar dat ik alleen maar kan zeggen: Merci Monsieur Bové.
«

5-10-2010 @ 10:05